Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv)

Wat doet de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv)? Wat verandert er? En wanneer is de Wmebv ingegaan? We zetten de belangrijkste informatie op een rij.

1. Wat doet de Wmebv?
2. Wat verandert er?
3. Wanneer is de Wmebv ingegaan?

1. Wat doet de Wmebv?

Door de Wmebv kunnen burgers en bedrijven zaken met de overheid digitaal afhandelen. Ze krijgen het recht om officiële berichten elektronisch aan het betreffende bestuursorgaan te zenden. Denk aan het aanvragen van een vergunning en bezwaarschriften. Daarnaast verbetert de Wmebv de rechtspositie van burgers en bedrijven in het digitale contact met de overheid.

2. Wat verandert er?

Met de Wmebv wijzigen een aantal bepalingen in de Algemene wet bestuursrecht (Awb): 1 algemene, namelijk zorgplicht, en met betrekking tot elektronisch bestuurlijk verkeer.

Zorgplicht

Er komt een zorgplicht voor ondersteuning bij alle communicatie met de overheid (ook niet elektronisch). De wet introduceert daarvoor een nieuwe verplichting in de Awb, artikel 2:1, 1e lid: “Een bestuursorgaan draagt zorg voor passende ondersteuning bij het verkeer met dat bestuursorgaan.”

Berichten aan de overheid

Wanneer het gaat om berichten aan de overheid regelt de wet de volgende zaken:

• Recht op het elektronisch inzenden van een bericht in het kader van een formele (wettelijk geregelde) procedure. Ieder bestuursorgaan dient hier zelf digitale kanalen voor aan te wijzen.
• Verplichte ontvangstbevestiging van een elektronisch bericht aan de overheid. Hierdoor is een burger er zeker van dat de verzending is gelukt en heeft hij hiervan bewijs.
• Recht op afschrift van ingevoerde gegevens in een webformulier. Nu kun je vaak niet meer nagaan wat je hebt ingevuld. Dat verzwakt de positie van burgers wanneer hierover discussie ontstaat.
• Verbod op niet-verplichte gegevens afdwingen in een webformulier.  Nu is het voltooien van een elektronische aanvraag vaak alleen mogelijk indien ook antwoord wordt gegeven op vragen die niet nodig zijn voor de aanvraag.
• Verlengde indieningstermijn bij storing. Daarmee wordt voorkomen dat een burger buiten zijn schuld een termijn overschrijdt. Hierbij ligt de bewijslast bij het bestuursorgaan.

Bij berichten van de overheid in een berichtenbox

• Verplichte notificatie bij plaatsing van een bericht in een berichtenbox. Nu wordt hier in de praktijk wel in voorzien, maar is het sturen van een notificatie wettelijk nog niet verplicht. Overigens kun je zelf aangeven of je wel of geen notificatie wilt ontvangen. Een burger blijft zelf verantwoordelijk voor het tijdig kennisnemen van zijn berichten in een berichtenbox.
• Opnemen van essentiële informatie in een notificatie. Veel berichten zijn routinematig (bijvoorbeeld maandelijks over de studiefinanciering). Sommige berichten vereisen dat binnen een bepaalde termijn wordt gereageerd omdat anders sancties volgen. Aan de notificatie is dat nu niet te zien, waardoor berichten vaak ten onrechte ongelezen blijven. Voorgeschreven wordt dat een notificatie informatie moet vermelden over de aard en de rechtsgevolgen van het bericht. En de eventuele termijn om een actie te verrichten, bijvoorbeeld informatie aanleveren of betalen.
• Langs andere weg contact opnemen als een notificatie niet kan worden bezorgd. Als een e-mailadres wijzigt en iemand vergeet dit bij de berichtenbox te registreren, dan ontvangt hij geen notificaties meer. Als hierdoor berichten worden gemist, kan dit ernstige gevolgen hebben. Uit de wet volgt dat bij het meermaals niet aankomen van een notificatie, contact moet worden opgenomen met de geadresseerde. Dit kan schriftelijk of telefonisch zijn om zo een nieuw e-mailadres te verkrijgen.
• Bewijslast rond de ontvangst en de verzending met een berichtenbox berust bij het bestuursorgaan; de burger krijgt recht op afschrift van de loggegevens. Dit versterkt de positie van de burger bij een conflict over de vraag of een bericht wel of niet verstuurd is.

Wat er níet verandert is de mogelijkheid om per post met de overheid te communiceren. De Awb geeft burgers en bedrijven de keuze tussen de papieren of de digitale weg.

3. Wanneer is de Wmebv ingegaan?

De Wmebv is ingegaan op 1 januari 2026 met 2 uitzonderingen. Dit om bestuursorganen meer tijd te geven om te kunnen voldoen aan de wettelijke vereisten:

• Voor alle bestuursorganen is artikel 2.10 – de verplichting om aard, rechtsgevolg en eventueel termijn op te nemen in de notificatie – uitgesteld.
• Voor enkele bestuursorganen is artikel 2.13, lid 1h – het aanwijzen van kanalen – uitgesteld. Om welke bestuursorganen en welke berichten het gaat staat gepubliceerd in de Staatscourant, nummer 34567 en nummer 43761.

De 2 uitzonderingen eindigen op 1 januari 2027. Vanaf deze datum is de Wmebv voor elk bestuursorgaan volledig van kracht.

Meer informatie over de wet vind je op Overheid.nl. Wil je meer weten over de totstandkoming van de Wmebv? Bekijk onderstaande tijdlijn.