De Single Digital Gateway (SDG) maakt digitale dienstverlening van overheden binnen de Europese Unie toegankelijker voor burgers en bedrijven. Via het portaal Your Europe vinden gebruikers betrouwbare informatie over rechten, regels en procedures in andere EU-lidstaten.
De SDG ondersteunt situaties waarbij burgers en bedrijven grensoverschrijdend zaken regelen. Bijvoorbeeld wonen, werken, studeren, ondernemen of verhuizen binnen de Europese Unie. Een deel van deze procedures moet volledig digitaal beschikbaar zijn.
Europese verordening
De SDG is vastgelegd in de Europese Single Digital Gateway-verordening. Deze verordening trad in werking in 2018 en verplicht EU-lidstaten om digitale overheidsdienstverlening beter toegankelijk, gebruiksvriendelijk en grensoverschrijdend beschikbaar te maken.
De SDG sluit aan op Europese ontwikkelingen rond digitale identiteit en gegevensuitwisseling, zoals de herziene eIDAS-verordening (eIDAS 2.0) en de European Digital Identity Wallet (EUDI Wallet).
Nederland voert de verordening uit onder verantwoordelijkheid van het ministerie van Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het ministerie van Ministerie van Economische Zaken.
3 pijlers van de SDG
De SDG-verordening bestaat uit 3 onderdelen.
- Online informatie
Overheidsorganisaties moeten online informatie aanbieden over onderwerpen die relevant zijn voor grensoverschrijdende situaties binnen de EU. Bijvoorbeeld over wonen, werken, belastingen, studeren, ondernemen, sociale zekerheid en gezondheidszorg.
Deze informatie moet voldoen aan Europese kwaliteitseisen en beschikbaar zijn in het Nederlands en Engels. - Digitale procedures
Een aantal belangrijke overheidsprocedures moet volledig online toegankelijk zijn voor gebruikers uit andere EU-lidstaten. Bijvoorbeeld procedures voor het registreren van een bedrijf, inschrijven voor onderwijs, aanvragen van studiefinanciering, doorgeven van een verhuizing of aanvragen van sociale zekerheidsvoorzieningen. Sinds december 2023 moeten deze procedures digitaal beschikbaar zijn voor grensoverschrijdende gebruikers. - Ondersteuningsdiensten
Gebruikers moeten toegang hebben tot online hulp en ondersteuning bij informatie en procedures. Bijvoorbeeld via helpdesks, contactpunten en ondernemersloketten.
Once Only Technical System (OOTS)
Onderdeel van de SDG is het Europese Once Only Technical System (OOTS). Dit systeem maakt het mogelijk dat overheden, met toestemming van burgers of bedrijven, digitale bewijsstukken onderling uitwisselen. Daardoor hoeven gebruikers gegevens niet opnieuw aan te leveren wanneer deze al beschikbaar zijn bij een andere Europese overheidsorganisatie. Denk aan diploma’s, uittreksels of bedrijfsgegevens.
Nederland werkt samen met andere EU-lidstaten aan de implementatie van OOTS binnen het Nederlandse stelsel voor digitale gegevensuitwisseling en organiseert in september 2026 Europe goes Once-Only: The Netherlands in Rotterdam.
Nederlandse implementatie
Nederlandse overheidsorganisaties zijn in beginsel zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van de SDG-verordening. Voor onderdelen is gekozen voor een gezamenlijke landelijke aanpak om organisaties te ondersteunen en de implementatie te versnellen. Gemeenten, provincies en waterschappen maken hiervoor gebruik van gezamenlijke SDG-voorzieningen van de koepelorganisaties.
Nationaal coördinator SDG
In Nederland coördineert het Bureau Nationaal Coördinator Single Digital Gateway (bNC-SDG) de uitvoering van de SDG-verordening. Het bureau ondersteunt Nederlandse overheidsorganisaties en onderhoudt de samenwerking met de Europese Commissie en andere EU-lidstaten.