Raamwerk voor een Europese Digitale Identiteit
Je wilt een auto huren, een uitkering aanvragen of een verzekering afsluiten. Vaak moet je dan veel informatie en bewijsstukken aanleveren. De procedures zijn omslachtig. Je moet van alles bij elkaar zoeken. Dat kost veel tijd en moeite. Dit kan straks sneller, privacy-vriendelijker en veiliger.
De grondslag hiervoor is vastgelegd in de eIDAS-verordening. Deze verordening is in mei 2024 vernieuwd en speelt een grote rol in de digitale vooruitgang in Europa. Het bouwt voort op bestaande technologieën voor digitale identiteit en stelt strengere eisen aan gebruiksgemak, veiligheid en betrouwbaarheid. De verordening regelt dat burgers door middel van een EDI-wallet online toegang krijgen tot dienstverlening en gegevens digitaal kunnen delen.
Vragen en antwoorden
Rondom het gebruik van de EDI-Wallet zijn veel vragen. Hieronder vind je de vragen die via digitaleoverheid het meest worden gesteld.
Staat jouw vraag er niet tussen? Neem dan gerust contact op via edi@minbzk.nl. Je kunt ook alle veelgestelde vragen bekijken op de Pleio omgeving.
Wat kan een gebruiker met een EDI-wallet?
Burgers kunnen in een EDI-wallet verschillende persoonlijke gegevens bewaren. Denk aan persoonsgegevens uit de Basisregistratie personen (BRP), zoals naam en geboortedatum, maar ook gegevens over diploma’s en vergunningen. Deze gegevens worden, als de burger dat wil, aan de wallet-app toegevoegd in de vorm van digitale kaartjes. Daarnaast kunnen burgers met deze wallet een elektronische handtekening zetten.
Waarom zouden burgers een EDI-wallet straks gebruiken?
EDI-wallets vervangen niet de bestaande nationale identificatiemiddelen, zoals DigiD. EDI-wallets zijn vrijwillig voor burgers. EDI-wallets zijn een extra optie met meer mogelijkheden:
- Gebruikers kunnen een EDI-wallet in alle EU-landen gebruiken
- Gebruikers kunnen er verschillende digitale bewijzen veilig in bewaren en delen, zoals gegevens over diploma’s en vergunningen
- Gebruikers kunnen er veilig mee inloggen bij overheidsdiensten, zeer grote onlineplatforms en commerciële diensten waar sterke authenticatie van gebruikers vereist is
- Er zijn hoge waarborgen gesteld aan privacy van gebruikers gesteld
Is het gebruik van een EDI-wallet verplicht voor burgers?
Nee, het gebruik van een EDI-wallet is vrijwillig voor burgers. Ze hoeven een EDI-wallet niet te gebruiken als ze dat niet willen. De bestaande identificatiemiddelen, zoals DigiD, blijven bestaan.
Wanneer komen EDI-wallets beschikbaar?
Volgens de eIDAS-verordening moet elke lidstaat per eind 2026 minstens één EDI-wallet uitgeven, aanwijzen of erkennen. De publieke EDI-wallet is in ontwikkeling en benodigde nationale wet- en regelgeving wordt momenteel voorbereid. De voorbereidingen voor de implementatie lopen uit, onder meer door dat nog wordt onderhandeld over Europese specificaties.
In Nederland kunnen EDI-wallets worden gebruikt zodra de uitvoeringswet van de eIDAS-verordening is aangenomen door de Tweede Kamer en in werking is getreden (verwachting is dat de uitvoeringswet eind 2026 in consultatie gaat).
Publieke dienstverleners en aangewezen private organisaties hoeven alleen EDI-wallets te accepteren die volledig voldoen aan eisen van het Europese raamwerk voor Digitale Identiteit, op basis van die eisen zijn gecertificeerd en door een EU-lidstaat zijn uitgegeven of erkend (EDI-wallets). De technische specificaties en certificeringsregelingen worden in Europees verband nog uitgewerkt in uitvoeringshandelingen. Daardoor zullen EDI-wallets later beschikbaar komen dan eerder voorzien.
Wie mag een EDI-wallet aanbieden?
Niet iedereen kan zomaar een EDI-wallet aanbieden. Aanbieders moeten voldoen aan strenge Europese eisen van eIDAS-verordening en hun wallet laten certificeren voordat deze toegelaten wordt tot het EDI-stelsel.
Nederland ontwikkelt een publieke EDI-wallet: de NL Wallet. Naast deze publieke EDI-wallet, kunnen op termijn ook andere aanbieders met hun gecertificeerde EDI-wallet toetreden.
Nederland kiest bewust voor een open toelating van meerdere EDI-wallets naast elkaar. Zo kunnen gebruikers straks zelf kiezen welke EDI-wallet zij willen gebruiken.
Hoe houdt een gebruiker regie over zijn gegevens?
Bij EDI-wallets staat dataminimalisatie centraal: dienstverleners mogen uitsluitend de gegevens opvragen die noodzakelijk zijn voor hun dienst. Heeft een dienstverlener bijvoorbeeld alleen een woonplaats nodig? Dan deelt de gebruiker alleen die in plaats van het hele adres. Op deze manier delen gebruikers hun gegevens veilig en op een voor de dienstverlener betrouwbare manier. Gebruikers houden controle over hun eigen gegevens. Zij delen nooit meer gegevens dan nodig.
Wallet, ID-wallet, EDI-wallet en EUDI-wallet. Wat is het verschil?
Een wallet is een digitale portemonnee waar gebruikers gegevens in kunnen bewaren. Denk aan bankpassen, toegangsbewijzen en vliegtickets.
Een digitale portemonnee met persoonlijke identificatiegegevens, zoals voor- en achternaam en geboortedatum, wordt een ID-wallet genoemd. Met een ID-wallet kan een gebruiker zichzelf (online) identificeren en persoonlijke gegevens delen. De aanbieder van een ID-wallet bepaalt op welke wijze de identiteit van de gebruiker wordt vastgesteld.
Een EDI-wallet is een Europese Digitale Identiteit (EDI)-wallet die erkend is door een EU-lidstaat. Een EDI-wallet bevat eveneens persoonlijke identificatiegegevens van een gebruiker. Indien door certificering is vastgesteld dat een ID-wallet voldoet aan de eisen van de eIDAS-verordening en erkend wordt door een EU-lidstaat, dan is het een EDI-wallet. In Europa wordt de term European Digital Identity (EUDI-) wallet hiervoor gebruikt.
Alle EDI-wallets zijn dus ID-wallets, maar niet alle ID-wallets zijn EDI-wallets. In deze Vraag & Antwoord wordt de term EDI-wallet(s) gebruikt.
Wat is een EDI-wallet?
Een EDI-wallet is een digitale oplossing waarmee je online identificatie en gegevensuitwisseling in Europa veilig kan regelen. Het biedt je veilige toegang tot online diensten bij publieke en private organisaties door het delen van digitale bewijsstukken. Je kan verschillende persoonlijke gegevens in je EDI-wallet laden. Denk aan persoonsgegevens uit het Basisregister Personen (BRP), zoals je naam en geboortedatum, maar bijvoorbeeld gegevens als je woonadres, diploma’s of vergunningen. In vergelijking met bestaande inlogmiddelen kan je met een EDI-wallet specifieke gegevens delen. Je kan ook duidelijk zien welke gegevens je hebt gedeeld, met wie en voor welk doel. Ten slotte kan je met een EDI-wallet documenten digitaal ondertekenen.
Gebruik blijft altijd vrijwillig
Het gebruik van de EDI-wallet is vrijwillig. Alle huidige dienstverlening blijft toegankelijk via de bestaande kanalen. Je kan diensten van de overheid en andere aanbieders dus gewoon blijven afnemen je dat nu doet. De EDI-wallet is een extra optie die beschikbaar komt voor wie daar gebruik van wil maken, geen vervanging van bestaande mogelijkheden.
Voordelen voor burgers en dienstverleners
Als je de wallet gebruikt, heb je zelf de regie over je eigen persoonlijke gegevens. Jij bepaalt welke gegevens je opslaat, wanneer je ze gebruikt en met wie je ze deelt. Dit voorkomt dat je meer informatie deelt dan nodig is voor een dienst. Uitgangspunt is dataminimalisatie: je deelt alleen wat nodig is. Een voorbeeld van dataminimalisatie is het delen van het gegeven of iemand ouder is dan 18 jaar. Je kan alleen dat laten weten (de wallet geeft aan of je ouder bent dan 18 of niet). Je hoeft dan niet je geboortedatum door te geven.
Gebruiksgemak
Ook biedt de EDI-wallet gebruiksgemak: processen die nu vaak alleen met fysieke documenten mogelijk zijn, worden straks digitaal beschikbaar. Veel van deze toepassingen worden op Europees niveau getest via grootschalige pilotprojecten (Large Scale Pilots, LSP’s). Deze LSP’s onderzoeken verschillende use cases, bijvoorbeeld het digitaal ondertekenen van contracten met een gekwalificeerde handtekening, het huren van een auto met digitaal rijbewijs en het bewijzen van beroepskwalificaties met digitaal beroepscertificaat. De uiteindelijke gebruiksmogelijkheden van de EDI-wallet zijn afhankelijk van welke diensten marktpartijen ermee willen gaan aanbieden.
Eenvoudigere dienstverlening
Voor bedrijven maakt de EDI-wallet klantverificatie en dienstverlening eenvoudiger. Hiermee kunnen dienstverleners tijdrovende processen automatiseren, administratieve lasten terugdringen, betrouwbare gegevens uit officiële bronnen ontvangen en de kans op identiteitsfraude verkleinen.
NL-wallet
Volgens de eIDAS-verordening moet elke lidstaat minstens één gecertificeerde EDI-wallet beschikbaar stellen. De EDI-wallet kan door burgers en ondernemingen (rechtspersonen) gebruikt worden. Voor burgers moet deze gratis zijn. De Nederlandse overheid ontwikkelt in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een publieke EDI-wallet: de NL Wallet. Door gebruiksvriendelijkheid, privacy en veiligheid centraal te stellen en rekening te houden met verschillende toegankelijkheidsbehoeften, streeft de NL Wallet ernaar een inclusieve en betrouwbare digitale oplossing te zijn voor alle gebruikers.
Links
Meer weten? Vragen of suggesties?
Bezoek edi.pleio.nl voor meer informatie over de ontwikkeling van het Nederlandse EDI-stelsel en de publieke NL-wallet. Hier vind je ook antwoorden op veelgestelde vragen.
