Bijna alle rijksmedewerkers vinden het belangrijk om zorgvuldig met overheidsinformatie om te gaan. Toch lukt dat in de praktijk niet altijd. Dat blijkt uit onderzoek van het Leerhuis Informatiehuishouding onder bijna 1.800 rijksmedewerkers.
Maar liefst 97% van de ondervraagden vindt bewust omgaan met overheidsinformatie belangrijk. Toch betekent dit niet automatisch dat medewerkers informatie ook op de juiste manier opslaan, delen en terugvinden. Vooral ingesleten gewoontes en werkdruk staan goed informatiegedrag in de weg.
Van weten naar doen
Het onderzoek laat zien dat kennis en motivatie alleen niet voldoende zijn om gedrag te veranderen. Medewerkers gaan beter met informatie om wanneer zij zich persoonlijk verantwoordelijk voelen voor de vindbaarheid ervan. Ook vertrouwen in hun eigen vaardigheden speelt een rol. Daarnaast helpt het als centraal opslaan een vaste gewoonte is.
Volgens de onderzoekers moeten organisaties zich daarom niet alleen richten op bewustwording en kennisoverdracht. Het is minstens zo belangrijk om gewenst gedrag eenvoudig te maken. Bijvoorbeeld door aan te sluiten bij bestaande werkroutines en medewerkers praktische ondersteuning te bieden.
Verschillende functies, verschillende aanpak
Niet voor iedere medewerker werkt dezelfde aanpak. Het onderzoek brengt verschillen in kaart tussen onder meer leidinggevenden, informatieprofessionals en ICT-medewerkers. Per functiegroep wordt duidelijk welke belemmeringen medewerkers ervaren en wat hen helpt om hun informatiegedrag te verbeteren.
De resultaten bieden organisaties aanknopingspunten om gerichter aan gedragsverandering te werken. Zo kunnen zij maatregelen beter afstemmen op de dagelijkse praktijk van medewerkers.
Praktische handvatten
Het onderzoek werd uitgevoerd door Behavior Change Group in opdracht van het Leerhuis Informatiehuishouding. De resultaten zijn op 26 oktober 2026 gepresenteerd in Den Haag.
Het Leerhuis heeft de belangrijkste inzichten verwerkt in een samenvatting en 2 praktische hand-outs, voor informatieprofessionals en leidinggevenden. De komende periode volgen aanvullende hulpmiddelen en leeractiviteiten.
De samenvatting en hand-outs zijn beschikbaar via de website van het Leerhuis Informatiehuishouding. Ook kun je daar het volledige onderzoeksrapport opvragen.
