De prioriteit Cloud heeft het eerste concrete resultaat opgeleverd binnen de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Het is een lijst met begrippen en definities rondom cloud. Dankzij een werkgroep met architecten vanuit de hele overheid is er nu een gezamenlijke taal voor het beschrijven van het werk en de geplande resultaten.
De eerste versneller voor het cloudprogramma van de NDS is: “We stellen uniforme definities op voor de verschillende soorten cloud.” Dat lijkt misschien voor de hand te liggen, maar iedereen weet hoe makkelijk het is om langs elkaar heen te praten. Zeker bij ingewikkelde ontwerpen zoals cloud. Dat geldt nog sterker wanneer onderwerpen politiek belangrijk zijn, zoals momenteel voor het begrip soevereine cloud. Om het werk binnen de NDS echt te versnellen, moeten mensen hun best doen elkaar te begrijpen, en dus dezelfde taal spreken. Het begrippenkader cloud is een mooie eerste stap. Het is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de NDS-interventie ‘Aanpak standaarden, collectieve oplossingen en bouwstenen’. Deze interventie draagt bij aan een overheid die onder één architectuur werkt.
Internationale definities zijn uitgezocht en vertaald
Zo’n begrippenkader is op zich niks bijzonders; het bevat definities over cloud die in internationale standaarden al zijn vastgesteld (ISO of NEN). Nieuw is dat een werkgroep van architecten uit alle overheidslagen deze internationale definities heeft uitgezocht en vertaald naar begrijpelijk Nederlands. Dat laatste was belangrijk omdat internationale standaarden niet altijd voor iedereen duidelijk zijn. Het proces om het begrippenkader samen op te stellen was minstens zo belangrijk als het uitgeschreven resultaat. Daarom zijn de belangrijkste keuzes, synoniemen en grensgevallen rondom deze definities ook uitgewerkt. Met dit begrippenkader heeft de NDS nu een gezamenlijke taal om te vertellen wat het cloudprogramma gaat realiseren. Niet alleen voor deze versneller, maar voor alle versnellers.
Het belang van een begrippenlijst: een voorbeeld
In het volgende voorbeeld laat het woord ‘clouddienst’ zien waarom begrippen ertoe doen. De opdracht van de NDS is om een overheidsbrede soevereine clouddienst te realiseren. Het is dan belangrijk om te weten wat een clouddienst is en welke vormen er zijn. Denk aan Software as a Service (SaaS), Platform as a Service (PaaS) en Infrastructure as a Service (IaaS). Deze en andere begrippen zijn uitgewerkt, zodat duidelijk is wat het afnemen van zo’n dienst inhoudt. Bijvoorbeeld de huur van basisonderdelen als opslag, verwerking en netwerk (pure infrastructuur), ontwikkelplatforms of complete taakapplicaties, zoals een geïntegreerde werkplek of financieel pakket. Subtieler is dat de definitie ook laat zien dat een bepaalde clouddienst uit andere clouddiensten kan bestaan.
Vaststelling begrippenlijst
De werkgroep bestond uit architecten van gemeenten, provincies, waterschappen, diverse uitvoeringsorganisaties en onderdelen van het Rijk. Na het werk door deze experts is het begrippenkader in de Architectuurraad Digitale Overheid besproken. Daarna is het voor het programma vastgesteld door het Aanjaagteam Cloud, en tenslotte op 16 april 2026 formeel vastgesteld in het Overheidsbreed Beleidsoverleg Digitale Overheid (OBDO).
Bekijk Clouddefinities en begrippenlijst (na inlog).
Dit is een artikel in de reeks ‘Samen versnellen met de NDS’, met daarin de resultaten die zijn behaald door prioriteiten en interventies van de Nederlandse Digitaliseringstrategie.
Wil jij ook bijdragen aan het versnellen van de NDS? Mail naar: nds@minbzk.nl of ga naar https://nds.pleio.nl/ en meld je aan.
