Elke prioriteit van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) heeft een aantal versnellers die staan beschreven in zogenaamde 2-pagers. Deze relatief korte documenten geven aan wat de aanjaagteams (gaan) doen, hoe en waarom. En wat de relaties zijn met andere versnellers en prioriteiten van de NDS. De aanjaagteams legden in januari 2026 hun 2-pagers voor aan de verschillende overheidslagen (Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen, publieke dienstverleners). Die namen op hun beurt de eigen achterban mee voor feedback. Daar is met groot enthousiasme op gereageerd.
Martijn Groenewegen, voorzitter van het CIO-beraad, en Wilrik Olijve, NDS-coördinator IPO, vertellen over de feedbackronde.
Wat is er gedaan om de achterban te betrekken in het geven van feedback? Hoe hebben zij dit ervaren?
Groenewegen: “Veel gemeenten kennen de uitdagingen in de publieksdienstverlening zoals genoemd in de 2-pagers. De verbinding met de Vereniging Directeuren Publieksdiensten (VDP) hadden we dan ook snel gelegd. We hadden veel contact met de Vereniging van Gemeentesecretarissen, omdat hun netwerk in potentie alle 342 gemeenten bereikt. De VNG zit met adviseurs in de aanjaagteams voor de inhoudelijke bijdrage, en voegde logistieke ondersteuning en bestuurlijke afhechting toe.”
Olijve: “De feedback was georganiseerd in 6 kernteams, 1 per prioriteit, met daarin 5 of 6 strategisch adviseurs van verschillende provincies. Zij zijn gevraagd na te denken over de inzet die wij als provincies willen en kunnen leveren aan de NDS. En vanuit die gedachte de 2-pagers te lezen. Hun feedback gaat over de mate waarin de 2-pagers inhoudelijk dekkend zijn en wat er wellicht nog ontbreekt.”
Hoe draagt deze feedbackronde bij aan de nieuwe aanpak voor overheidsbreed samenwerken?
Groenewegen: “Het feedbackproces heeft de samenwerking van gemeenten onderling en met andere bestuurslagen versterkt. Als CIO-beraad van alle grotere gemeenten (100.000+) hebben wij aangeboden onze uitvoeringswerkelijkheid aan tafel te brengen bij de NDS. De meerwaarde van ons aanbod werd herkend door de NDS-programmaorganisatie en de VNG. Daardoor maken leden van ons CIO-beraad deel uit van de aanjaagteams. Omdat het CIO-beraad lid is van de vereniging informatiemanagers gemeenten (IMG) konden wij betrokken strategisch adviseurs uit deze vakvereniging vragen de 2-pagers te reviewen. Zij werkten daarin online samen in een omgeving waar ook de input van de G4 werd verzameld. Die informatie konden wij verder afstemmen met het IPO en de Unie van Waterschappen dankzij de contacten die we daar hebben.”
Olijve: “Provincies worden zich bewust van de omvang waar we interbestuurlijk voor staan en de mogelijkheden die daar liggen voor samenwerking. Op het domein data werkten we al interbestuurlijk samen via onder andere de Interbestuurlijke Datastrategie (IBDS) en Zicht op Nederland (ZoN). Maar de feedbackronde heeft bij onze collega’s in de provinciehuizen gezorgd voor blikverruiming op alle prioriteiten. De uitwerking van de 2-pagers biedt ons de mogelijkheid om de activiteiten in het IPO-programma Digitalisering nog beter af te stemmen op ambities, doelstellingen en uitdagingen op de thema’s van de NDS.”
Welk inhoudelijk aspect van de 2-pagers stemt jullie nu al positief?
Groenewegen: “Het realiseren van een soevereine overheidscloud kan ons niet snel genoeg gaan. Een AI-opschalingsfaciliteit en centrale ondersteuning met kennis vinden wij ook goede ontwikkelingen. We moeten echt intelligenter gaan werken om de maatschappelijke opgaven aan te pakken met de voorspelde uitstroom in het ambtelijk apparaat. Daar is meer voor nodig dan kunstmatige intelligentie alleen. Dat vraagt ook om vakmanschap en ‘experimenteerdurf’. Terwijl de focus op het maatschappelijk effect echt goed behouden blijft: wat gaan inwoners en bedrijven er van merken?”
Olijve: “Voor het eerst steekt het Rijk echt een hand uit om overheidsbreed een digitaliseringsprogramma uit te voeren. Ik zie een duidelijke bijdrage vanuit de provincies voor het versterken van de informatiepositie van overheidsorganisaties in de fysieke leefomgeving. Provincies zijn gebiedsregisseurs en een belangrijk deel van onze maatschappelijke opgaven is het inrichten van de omgeving. We zoeken ruimte in de schaarste en maken daarbij veel gebruik van geografische data, tools en platforms. Die kennis brengen wij graag in bij de NDS, en we verwachten ook dat de NDS ons helpt om knelpunten die we daarbij tegenkomen op te lossen.”
