Een Nederlandse Digitale Dienst (NDD) die stevig gepositioneerd wordt en voldoende mandaat heeft, versterkt de uitvoering van de NDS (Nederlandse Digitaliseringsstrategie). Dat stelt de voormalige NDS-Raad in het eindadvies Samen sturen, samen waarmaken! voor een regisserende digitale dienst. Het advies is op 7 mei aangeboden aan Willemijn Aerdts, staatssecretaris Digitale Economie en Soevereiniteit, door Nathan Ducastel, voorzitter van de NDS-Raad en directeur VNG-Realisatie.
Regie
Kern van het advies is dat de nieuwe Digitale Dienst de kracht benut die in het systeem al beschikbaar is maar nu niet onder regie werkt. Dat gaat om organisaties die voorzieningen, standaarden, implementatiekracht, beheer of expertise leveren. De dienst verbindt portfolio’s, capaciteit en implementatieplanning van uitvoeringspartners aan overheidsbreed vastgestelde NDS-prioriteiten. Dat gebeurt zonder de verantwoordelijkheid van afzonderlijke overheidsorganisaties voor hun primaire processen over te nemen. “Daarbij roepen we nadrukkelijk op om op een slimme manier gebruik te maken van wat er al is”, licht Ducastel toe.
Architectuur en portfolio
Volgens het advies zijn 4 randvoorwaarden van belang. In de eerste plaats architectuur en portfoliosturing als toetsbaar kompas, zodat overheidsbreed kan worden gestuurd op samenhang, prioritering, hergebruik en adoptie. Ten tweede operationele slagkracht voor implementatie- en adoptieondersteuning van overheidsbrede bouwstenen. De derde voorwaarde is passende financiering voor onder andere de kosten van fricties, migraties en legacy-afbouw. Bundeling van marktvraag is de laatste voorwaarde.
Slagvaardige overheid
De vorige staatssecretaris heeft de NDS-Raad eind 2025 gevraagd te adviseren over een Digitale Dienst. Het nieuwe kabinet heeft inmiddels aangekondigd dat er een Nederlandse Digitale Dienst (NDD) komt. “Fantastisch dat het kabinet zo voortvarend aan de slag gaat hiermee”, zegt Ducastel. “We moeten met de digitale overheid een flinke omslag maken, van ieder voor zich naar meer gezamenlijk. Ervaringen uit het verleden hebben geleerd dat voor zo’n ingrijpende verandering operationele slagkracht een cruciale voorwaarde is. Dat betekent dat je een organisatie stevig moet verankeren. En een succesvolle Digitale Dienst is daarmee een randvoorwaarde voor de NDS en dus ook voor een slagvaardige overheid.”
NDS-Raad
De NDS-Raad hoopt dat het aangeboden advies het kabinet helpt bij het inrichten van de Digitale Dienst. “Hiermee zijn de werkzaamheden van de NDS-Raad afgerond”, zegt Ducastel. “We zijn blij dat we dit advies kunnen aanbieden. En we zijn er trots op dat we aan de start van de NDS een bijdrage hebben kunnen leveren.”
