De digitalisering van de overheid vraagt om intensieve samenwerking tussen alle bestuurslagen. Volgens Jacco Vonk, CIO van de provincie Gelderland, is dat geen keuze meer, maar een noodzaak. “Zelfs als relatief goed toegeruste organisatie kunnen we de ontwikkelingen in digitalisering niet meer alleen bijbenen”, stelt hij.
Tijdens de CIO-dag op 24 juni levert Vonk als spreker een bijdrage aan één van de kennissessies. Het thema van de dag, samen werken aan de digitaliserende overheid, raakt direct de kern van zijn werk. Hij ziet interbestuurlijke samenwerking (naast interprovinciaal samenwerken) niet alleen als een logische volgende stap. Het ziet het als randvoorwaarde om de toenemende complexiteit van digitalisering aan te kunnen.
Die samenwerking is volgens hem urgenter dan ooit. Technologische ontwikkelingen gaan snel en vragen om schaalgrootte, gezamenlijke kennisontwikkeling en onderling vertrouwen. Tegelijkertijd zorgen geopolitieke ontwikkelingen en vraagstukken rond digitale autonomie voor extra druk. Overheden worden zich bewuster van afhankelijkheden en risico’s, terwijl financiering en bestuurlijke besluitvorming een uitdaging blijven.
Juist in die context is samenwerking onmisbaar. Vonk: “Je moet leren vertrouwen op elkaars expertise en keuzes. Alleen zo kun je de snelheid van digitalisering bijhouden en samen versnellen.” Volgens Vonk ligt de kracht van de provincie in het verbinden. Niet door taken over te nemen, maar bijvoorbeeld door het samenbrengen van, in dit geval, Gelderse gemeenten en het gesprek te faciliteren. Over informatieveiligheid en digitalisering, of het bundelen van krachten richting de markt.
IT-sourcing: samen sterker richting de markt
Die bundeling van krachten krijgt concreet vorm in het domein van IT-sourcing, het onderwerp waar Vonk tijdens een kennissessie op de CIO-dag op ingaat. Als lid van het overheidsbrede NDS Interventieteam pleit hij voor meer samenwerking om als overheid sterker te staan richting leveranciers. Vonk: “Het gaat om vraagbundeling: hoe kunnen we onze krachten bundelen zodat we betere voorwaarden kunnen afdwingen en meer regie houden?”
Die aanpak hangt nauw samen met het streven naar digitale autonomie. Vonk nuanceert dat begrip: “Het gaat niet om weggaan bij bepaalde leveranciers, maar om keuzevrijheid. Kun je zelf bepalen waar je data staat en hoe risico’s worden afgedekt?”
Concrete voorbeelden zijn nog in ontwikkeling, maar de beweging is ingezet. Er wordt nagedacht over gezamenlijke inkoopvoorwaarden, kennisdeling en initiatieven, zoals een kenniscentrum voor leveranciersmanagement. “De grootste winst nu is dat we met elkaar deze vraagstukken adresseren en zoeken naar gezamenlijke oplossingen.”
De rol van de CIO: bruggenbouwer
Binnen deze ontwikkelingen ziet Vonk een duidelijke rol voor de CIO: het verbinden van techniek en beleid. “Het succes van digitalisering zit voor een groot deel in de mensen. Onze taak is om de brug te slaan tussen IT-specialisten en de organisatie.” Daarbij draait het om begrijpelijke communicatie en digitale vaardigheden. In Gelderland werkt het CIO Office daarom veel met verandermanagers en beleidsadviseurs die digitalisering naar de praktijk vertalen.
Vooruitblik op de CIO-dag
Voor de aankomende CIO-dag hoopt Vonk dat deelnemers vooral een gevoel van gedeelde verantwoordelijkheid meenemen. “Naast technologie gaat het om de onderliggende beweging: samen willen werken aan vooruitgang.”
Zijn boodschap is helder: de digitaliserende overheid vraagt om samenwerking over grenzen heen. “Als wij als CIO’s en digitaliseringsprofessionals daar niet het voortouw in nemen, gebeurt het niet. Het begint bij ons.”
